काठमाडौँ । नेपालमा असुरक्षित गर्भपतनका कारण हुने मातृ मृत्यु अझै पनि नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन। सरकारी तथ्याङ्कअनुसार देशमा हुने कुल गर्भपतनमध्ये करिब ५२ प्रतिशत असुरक्षित हुने गरेका छन्, जसले महिलाको ज्यान जोखिममा पारिरहेको छ।
विशेषगरी अनधिकृत स्वास्थ्य संस्था, औषधि पसल तथा तालिम नलिएका व्यक्तिबाट सेवा लिँदा जटिलता बढ्ने गरेको पाइएको छ। अत्यधिक रक्तस्राव, संक्रमण र ढिलो उपचारका कारण धेरै महिलाले अकालमै ज्यान गुमाउनुपर्ने अवस्था रहेको स्वास्थ्यकर्मीहरू बताउँछन्। कोभिड–१९ महामारीका समयमा परिवार नियोजन सेवा प्रभावित हुँदा अवस्था अझ जटिल बनेको थियो। त्यसयता पनि सुरक्षित गर्भपतन सेवामा पहुँच र जनचेतना पर्याप्त नहुँदा समस्या दोहोरिँदै आएको छ।
सरकारी नीति अनुसार सूचीकृत स्वास्थ्य संस्थामा तालिम प्राप्त स्वास्थ्यकर्मीबाट मात्र सुरक्षित गर्भपतन सेवा लिन सकिने व्यवस्था छ। तर ग्रामीण तथा सहरी दुवै क्षेत्रमा अझै पनि अनधिकृत सेवा लिने प्रवृत्ति कायमै रहेको छ। स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार देशभर निःशुल्क सुरक्षित गर्भपतन सेवा उपलब्ध भए पनि सेवाग्राहीको जानकारीको कमी, कमजोर अनुगमन र निजी क्लिनिकहरूको लापरबाहीले समस्या समाधान हुन सकेको छैन।
विशेषज्ञहरूले सुरक्षित सेवा बारे जनचेतना वृद्धि, कडा अनुगमन र अवैध सेवा नियन्त्रण नगरेसम्म मातृ मृत्यु घटाउन कठिन हुने बताएका छन्।
